Kuşum Erkek mi Dişi mi? Hayat, Muhabbet Kuşu ve Ben
“Kuşum erkek mi dişi mi?” sorusu, tahmin ediyorum ki evine ilk kez bir muhabbet kuşu alan herkesin zihninden geçen ilk üç sorudan biri. Diğer ikisi de genelde “Bu neden bana bakıp bağırıyor?” ve “Ben bunu gerçekten besleyebilecek miyim?” oluyor. İzmir’de, evimin salonunda, camdan içeri giren hafif imbatla birlikte kuş kafesine bakarken bu soruyu kendime o kadar çok sordum ki, artık kuş benden şüpheleniyor olabilir.
Arkadaş ortamında sürekli espri yapan biri olarak dışarıdan bakıldığında çok rahatım. Ama işte mesele “kuşum erkek mi dişi mi?” olunca, içimdeki fazla düşünen taraf hemen devreye giriyor. Sanki yanlış cevabı verirsem kuş alınacak.
Kafesin Önünde Varoluşsal Sorgulama
İlk günler çok netti. Kuşu aldım, eve geldim, kafesine koydum ve dedim ki:
— “Tamam, adı Limon.”
Sonra bir duraksama.
— “Ama… Limon bey mi, Limon hanım mı?”
İç ses hemen atladı: Ya yanlış hitap ediyorsan?
İşte o an “kuşum erkek mi dişi mi?” sorusu basit bir merak olmaktan çıkıp, hafif bir kimlik krizine dönüştü. Google’a girip on sekiz sekme açan ben, bir yandan da kuşun yüzüne bakıyorum. O da bana bakıyor. Aramızda sessiz bir anlaşma var gibi: “Sen çöz, ben bekliyorum.”
Cere Meselesi: Bilimsel Tarafım Konuşuyor
İçimdeki Mantıklı Ses
Tamam, biraz ciddileşelim. Muhabbet kuşlarında cinsiyet genelde gaganın üstündeki “cere” denilen bölgeden anlaşılıyor. İçimdeki fazla düşünen taraf diyor ki:
Bu bilgiye güvenebilirsin ama yine de yüzde yüz emin misin?
Erkek muhabbet kuşlarında cere genelde mavi veya mor tonlarında oluyor. Dişilerde ise beyaz, krem ya da kahverengiye dönük. Ama tabii ki hayat bu kadar net değil. Çünkü yavruysa renkler değişebiliyor.
Ben ne yapıyorum? Işığa tutuyorum. Açıyı değiştiriyorum. Fotoğraf çekip büyütüyorum. Sanki NASA’ya rapor hazırlıyorum. Kuşun aklından geçen belli: “Abi ben sadece yem istiyorum.”
Arkadaş Ortamı ve Toplu Bilgelik
Konu arkadaş ortamına gelince işler iyice karışıyor.
— “Kuşum erkek mi dişi mi?”
— “Konuşuyor mu?”
— “Isırıyor mu?”
— “Bence dişi, bak bakışı öyle.”
Bakışı öyle. Evet. Bilimsel bir yöntem. Ama komik olan şu: Herkes çok emin. Ben de kafamı sallıyorum ama içimdeki ses fısıldıyor: Ya hepsi yanlışsa?
Bir arkadaşım ciddi ciddi şunu dedi:
— “Erkekse daha çok öter.”
Ben eve döndüm, kuşu dinliyorum. Ötüyor. Susuyor. Tekrar ötüyor.
— “Tamam,” diyorum kendi kendime, “bu bilgi hiçbir işe yaramadı.”
Kuşum Erkek mi Dişi mi? Psikolojik Boyutu
Asıl mesele şu: “Kuşum erkek mi dişi mi?” sorusu aslında kuşla değil, benimle ilgili. Kontrol etme isteği, her şeyi netleştirme çabası. Hayatta bu kadar belirsizlik varken, bari kuşun cinsiyetini kesin bileyim istiyorum.
Bir yandan da kendimle dalga geçiyorum. İzmir’de koskoca şehir, deniz, güneş… Ben salonda minik bir canlıya bakıp renk analizleri yapıyorum. Ama işte bu da güzel bir şey. Küçük dertler, büyük düşüncelerden mola gibi.
İç Ses vs. Gerçek Hayat
— Ya yanlış biliyorsan?
— “Ne olacak?”
— Yanlış hitap ediyorsun.
— “Kuş Türkçe bilmiyor.”
— Ama sen biliyorsun.
— “Tamam, haklısın, sus.”
Bu diyaloglar kafamda dönerken kuş gelip parmağıma konuyor. O an anlıyorum: Cinsiyetinden bağımsız olarak, aramızda bir bağ var. Çok klişe ama doğru.
Sonuç: Bilmek Güzel, Ama Şart Değil
Evet, “kuşum erkek mi dişi mi?” sorusunun teknik bir cevabı var. Cere rengine bak, yaşını hesaba kat, gerekirse veterinere sor. Ama günün sonunda, kuşun seni sabah ötüşüyle uyandırması, omzuna konması, sana alışması daha önemli.
Ben hâlâ bazen emin değilim. Bazen “Limon bey” diyorum, bazen “Limon hanım”. Kuş ise gayet rahat. Belki de bana şunu öğretiyor: Hayatta her şeyi etiketlemek zorunda değilsin. Bazen sadece aynı odada nefes almak yeter.
Ve evet, hâlâ arada kafesine bakıp fısıldıyorum:
— “Bu arada… kuşum erkek mi dişi mi?”
Cevap gelmiyor. Ama garip bir şekilde içim rahatlıyor.